خطرات کوهنوردی؛ شناخت ریسک‌ها و راه‌های ایمن ماندن

بسیاری از افراد برای تفریح و سرگرمی در برنامه کوهنوردی ثبت نام کرده و برخی نیز کوهنوردی را به عنوان یک ورزش حرفه‌ای شناخته و در زمان‌های مختلف برای صعود اقدام می‌کنند. از مزایای کوهنوردی می‌توان به حفظ سلامتی، لاغری و کسب آرامش اشاره کرد، اما باید بدانید که صعود می‌تواند پر از ریسک‌های پنهان باشد. در این مقاله دارمارت کمپ خطرات کوهنوردی را مورد بررسی قرار داده و سپس راه حل‌هایی را برای حفظ ایمنی شرح خواهیم داد. همچنین در انتهای مقاله به تجهیزات لازم برای جلوگیری از مواجهه با خطرات احتمالی در کوهنوردی اشاره خواهیم کرد.

انواع خطرات کوهنوردی + راهکارهای ایمنی

صعود در هر شرایط آب و هوایی خطرات متفاوتی در پی داشته و همچنین نوع مسیر انتخابی می‌تواند در احتمال مواجهه با ریسک تاثیر بگذارد. در ادامه مهم‌ترین خطرات کوهنوردی را شرح داده و همچنین راهکارهایی برای در امان ماندن از خطرات احتمالی در کوهنوردی را ارائه خواهیم کرد.

نقل قول از سایت bmcsportsscimedrehabil.biomedcentral.com

The activity of mountaineering is exceedingly hazardous due to numerous risk factors, including the potential for avalanches, mountain sickness, sudden weather events, and the passage through deep crevices in the mountains

فعالیت کوهنوردی به‌طور چشمگیری خطرناک است، زیرا عوامل خطر متعددی در آن دخیل‌اند؛ از جمله‌: احتمال وقوع بهمن، بیماری ارتفاع، تغییرات ناگهانی آب‌ و هوا و عبور از شکاف‌های عمیق در کوه‌ها

تغییرات ناگهانی هوا در حین صعود

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کوهنوردی، تغییر سریع شرایط آب‌ و‌ هوا است. در کوهستان، امکان دارد هوا در طی چند دقيقه از آفتابی به برفی و طوفانی تبدیل شود. این تغییر ناگهانی می‌تواند موجب سرمازدگی، کاهش دید و حتی گم‌ شدن در مسیر گردد.

راهکار ایمنی:

• بررسی وضعیت هوا پیش از صعود
• همراه داشتن لباس‌های گرم، بادگیر و ضد آب
• اجتناب از صعود در شرایط جوی نامناسب
• رعایت قانون ساعت 14 کوهنوردی

سقوط و لغزش در مسیرهای سخت

سقوط یکی از جدی‌ترین خطرات کوهنوردی محسوب می‌شود. در صورت طی کردن مسیرهای سنگی یا یخی با شیب زیاد باید دقت زیادی داشته و از تجهیزات با کیفیت استفاده کنید، زیرا ممکن است در صورت کوچک‌ترین لغزش دچار حادثه شوید.

نکات ایمنی:

• استفاده از کفش کوهنوردی مناسب با اصطکاک بالا
• بستن طناب ایمنی در مسیرهای سخت
• رعایت فاصله مناسب بین اعضای تیم

بیشتر بخوانید: تاریخ انقضا کفش کوهنوردی

گم کردن مسیر و خطر گم‌ شدن در کوه

یکی از ریسک‌ های کوهنوردی که حتی کوهنوردان باتجربه را تهدید می‌کند، گم‌ کردن راه است. مه، برف یا نبود علائم راهنما باعث می‌شود مسیر اصلی را گم کنید.

راهکارهای پیشگیری:

• استفاده از نقشه کاغذی یا GPS
• استفاده از آموزش کار با قطب نما برای جهت یابی در کوهنوردی
• حرکت گروهی و هماهنگ
• علامت‌گذاری راه در مسیر رفت

ارتفاع زیاد و بیماری ارتفاع

بیماری ارتفاع یکی از شایع‌ترین خطرات احتمالی در کوهنوردی است. زمانی که کوهنورد به ارتفاع بالاتر از 2500 متر می‌رسد، اکسیژن کاهش یافته و بدن دچار کمبود هوا می‌شود. علائمی مانند سردرد، سرگیجه، تهوع و خستگی شدید از نشانه‌های آن است.

مراقبت‌ها در برابر خطرات کوهنوردی در ارتفاع:

• صعود تدریجی و استراحت در ارتفاع‌های میانی
• نوشیدن مایعات زیاد
• خودداری از فعالیت سنگین در روزهای اول صعود
• بازگشت فوری به ارتفاع پایین‌تر در صورت بروز علائم شدید

حمله حیوانات وحشی و حشرات

کوهستان زیستگاه جانوران متعددی است؛ از خرس و پلنگ گرفته تا مار و زنبور. هرچند این حملات جزو خطرات نادر هستند، اما باید برای مقابله با آن‌ها آماده باشید.

مراقبت‌ها در برابر خطرات کوهنوردی طبیعی:

• ایجاد سروصدا هنگام عبور از مناطق خلوت
• پرهیز از نگه‌ داشتن غذا در چادر
• داشتن اسپری دافع خرس و داروی ضد نیش

کم‌آبی و گرمازدگی

اگر در تابستان کوهنوردی انجام می‌دهید، باید بدانید که گرما و تعریق شدید باعث از دست رفتن آب بدن می‌شود. کم‌آبی می‌تواند تمرکز و قدرت تصمیم‌گیری را کاهش دهد.

• راهکار ایمنی: نوشیدن آب در فواصل کوتاه و استفاده از کلاه و کرم ضدآفتاب.

خستگی و کمبود انرژی

کوهنوردی نیاز به صرف انرژی زیادی دارد. اگر غذای کافی نخورده و خواب کافی نداشته باشید، احتمال ضعف و بی‌هوشی بالا می‌رود.

• راهکار: مصرف میان‌وعده‌های مقوی مانند مغزها، خرما، شکلات تلخ و نوشیدنی‌های انرژی‌زا در مسیر.

سرمازدگی و یخ‌زدگی اعضای بدن

در ارتفاعات سرد، دست‌ها، پاها و صورت در معرض سرمازدگی قرار دارند. در صورت بی‌توجهی به سرما و نپوشیدن لباس مناسب، ممکن است بافت بدن آسیب دائمی ببیند.

مراقبت‌ها در برابر خطرات کوهنوردی در سرما:

• استفاده از دستکش و جوراب پشمی
• تعویض لباس خیس در اسرع وقت
• گرم نگه‌داشتن بدن با تحرک مداوم

مواجهه با بهمن

منظور از بهمن این است که حجم زیادی از برف یا یخ از کوه جدا شده و با سرعت زیاد به پایین سرازیر می‌شود. این حادثه می‌تواند در چند ثانیه جان کوهنوردان را بگیرد.

مراقبت‌ها و پیشگیری:

• بررسی وضعیت بارش و باد
• حرکت با فاصله بین اعضای تیم
• استفاده از ترانسیور بهمن
• انتخاب مسیر با شیب کمتر از 30 درجه در روزهای برفی

ورم ریوی یا ادم ریوی در ارتفاع

در ارتفاعات بالا، به‌دلیل کمبود اکسیژن، مایع در ریه‌ها جمع می‌شود. این وضعیت بسیار خطرناک است و اگر به‌موقع درمان نشود، مرگ‌آور است.

علائم: تنگی نفس، سرفه‌های مرطوب، کبودی لب‌ها و ضعف شدید

پیشگیری:

• صعود تدریجی و خوابیدن در ارتفاع پایین‌تر
• نوشیدن آب کافی و پرهیز از الکل
• استفاده از داروهای پیشگیرانه

ریزش سنگ و یخ

گاهی اوقات در اثر گرم شدن هوا، وزش باد یا عبور کوهنورد از مسیرهای سست، سنگ‌ها و تکه‌های یخ از دیواره‌ها جدا شده و سقوط می‌کنند.

پیشگیری:

• استفاده از کلاه ایمنی استاندارد کوهنوردی
• پرهیز از توقف طولانی زیر دیواره‌ها
• صعود در ساعات اولیه صبح که احتمال ریزش کمتر است.

برف‌کوری

بازتاب نور خورشید از روی برف، قرنیه چشم را می‌سوزاند و موجب درد، اشک‌ریزی و تاری دید می‌شود.

پیشگیری:

• استفاده از عینک کوهنوردی UV با محافظ کناری
• اجتناب از خیره شدن به سطح برف بدون محافظ چشم

بیشتر بخوانید: راهنمای خرید عینک کوهنوردی

مهم‌ترین تجهیزات کوهنوردی برای جلوگیری از مواجهه با خطرات صعود

یکی از بهترین مراقبت‌ ها در برابر خطرات کوهنوردی، تهیه تجهیزات استاندارد و همراه داشتن وسایل مناسب است. در جدول زیر لیستی از مهم‌ترین تجهیزات لازم برای کوهنوردی را آورده‌ایم.

نام وسیله	کاربرد / نقش در ایمنی	خطرات قابل پیشگیری
کفش کوهنوردی ضد لغزش	تعادل در مسیرهای یخی و سنگی	لغزش، سقوط
جوراب و دستکش پشمی	حفظ گرمای بدن	سرمازدگی، ادم ریوی
بادگیر و لباس ضدآب	جلوگیری از خیس شدن و افت دمای بدن	سرمازدگی
عینک آفتابی UV	محافظت از قرنیه چشم در برابر بازتاب برف	برف‌کوری
کلاه ایمنی	حفاظت از سر در برابر سقوط سنگ و یخ	ریزش سنگ و یخ
یخ شکن و کلنگ یخ	حرکت ایمن روی برف و جلوگیری از لغزش	سقوط، بهمن
ترانسیور بهمن	کمک به یافتن کوهنورد زیر برف	بهمن
کاوشگر برف و بیل سبک	نجات در شرایط بهمن	مدفون شدن در برف
طناب و کارابین ایمنی	حمایت در صعود و فرود	سقوط از ارتفاع
فلاسک آب گرم	تامین آب گرم در سرما	کم‌آبی، ادم ریوی
جعبه کمک‌های اولیه	درمان اولیه در حادثه	جراحات ناشی از سقوط یا سنگ
سوت یا آینه علامت‌دهی	درخواست کمک در دید کم	گم‌شدن در مه یا بهمن
GPS و نقشه مسیر	تشخیص موقعیت و مسیر درست	گم شدن، ورود به مناطق خطرناک

بیشتر بخوانید: اصول کوهنوردی

خرید تجهیزات ایمنی و خطرات کوهنوردی از دارمارت کمپ

در فروشگاه اینترنتی دارمارت کمپ انواع پوشاک، کفش و کوله پشتی کوهنوردی را عرضه کرده‌ایم. همچنین می‌توانید لوازم کوهنوردی زیر را آنلاین خریداری کنید:

• باتوم کوهنوردی
• بیل چند کاره
• کیف ضد آب گوشی
• کارابین چاقو دار
• انواع هدلایت
• کول باکس
• ست عینک و اسنورکل

نتیجه‌گیری

تغییر ناگهانی آب و هوا، سقوط و لغزش، مبتلا شدن به بیماری ارتفاع و سقوط یخ و سنگ جزو مهم‌ترین خطرات کوهنوردی می‌باشند. همراه نداشتن تجهیزات لازم برای کوهنوردی ریسک صعود را بیشتر کرده و احتمال آسیب دیدن را افزایش می‌دهد. به همین دلیل توصیه می‌شود پیش از اقدام برای کوهنوردی، ابتدا برای خرید کفش و پوشاک کوهنوردی و تجهیزات فنی لازم مانند قوی ترین چراغ قوه اسمال سان و چادر مسافرتی ضد اب اقدام نمایید.